Iedereen kent het gezegde : Meten is weten, maar is dat altijd zo ?"
Huh, wat bedoel je daarmee ?
Nee, helaas is dat niet de hele waarheid. Ook in het geval van testbanken niet.
Ik zal in het volgende verhaal proberen uit te leggen wat ik bedoel. Wat ik zeg, is geen wet van Meden en Perzen, maar meer bedoelt om je aan het denken te zetten. Je mag je eigen conclusie er uit trekken.
Er bestaan grof gezegd twee soorten testbanken.
Ten eerste de zogenaamde Inertia-bank (o.a. DynoJet) met een ongeveer 5-600 kg zware rol die door het achterwiel van onze motor wordt aangedreven. De snelheid waarmee de motor de rol in de rondte slingert, wordt door een gekoppeld computerprogramma omgezet in een vermogens-grafiek, de uitdraai...
De tweede soort is de vermogensbank met waterrem.
Het principe is hetzelfde, alleen wordt bij deze bank de weerstand geleidelijk verhoogd (geremd). Deze waterrem staat ook weer in verbinding met een computer welke de gegevens omzet in een grafiek. (Een waterrem is niet hetzelfde als een schijfrem op b.v. een DynoJet-bank. Deze dient alleen maar om de motor weer af te remmen als de meting klaar is, zodat de achterrem van onze motor niet roodgloeiend wordt als deze de zware rol weer tot stilstand moet brengen...)
Bij dit soort testbanken wordt het toerental van onze motor b.v. iedere keer 1000 toeren hoger gezet, waarna de waterrem de weerstand verhoogd en een realistischer meting doet van het vermogen en de afstelling.
Deze bank is dan ook beter geschikt om onze carburatie/injectie een basis afstelling te geven.
Vertel, vertel, waar wil je naar toe ?
We hebben allemaal, denk, ik wel eens geprobeerd een auto te verrollen.
Neem een gemiddelde personenauto van pak hem beet, 1200 kg en zet deze in zijn neutraal op een vlak stuk weg.
Om deze vanuit stilstand in beweging te krijgen, zul je de eerste meters veel kracht moeten uitoefenen. Je hebt dus veel energie (brandstof) nodig.
Als de auto eenmaal rolt, kost het je in verhouding minder energie (brandstof) om de snelheid te verhogen. Je kunt de auto zelfs met 1 hand voort blijven duwen. Tot het moment dat we een heuveltje op moeten of een straffe Hollandse tegenwind krijgen, dan hebben we toch echt meer energie (brandstof) nodig.
Dát is duidelijk, maar wat heeft dat met testbanken te maken ?
Zie jezelf als je motor en de auto als de rol van de testbank.
Om de rol van een inertia testbank, vanuit stilstand of lage snelheid aan het draaien te krijgen, heeft de motor veel energie (brandstof) nodig.
Als de rol eenmaal draait heeft de motor in verhouding minder energie (brandstof) nodig om hem nog sneller te laten draaien, mede geholpen door het eigen gewicht van de rol, de inertia.
In bijna alle gevallen zul je op een uitdraai (grafiek) van de testbank dan ook zien dat je motor van een te arm mengsel vanaf gas dicht, naar een te rijk mengsel op vol-gas verloopt.
Met het verhaaltje van de auto in het achterhoofd, kun je dus eigenlijk zeggen, dat er waarschijnlijk metde afstelling van je motor niet eens zoveel mis is....!
Maar als ik mijn motor naar de conclusie van de testbank afstel, krijg ik meer PK's volgens de uitdraai ?
Klopt als een bus ! Jij blij en de Dyno-meneer blij. Win-win situatie.
Of toch niet ?
Ok, Ok, voor de draad er mee ! Hoe moet het dan ?
Simpel. Op de weg of het circuit afstellen.
Ja maar, ik weet niet hoe ik het moet meten en ik heb dan niet zo'n leuk grafiekkie...
Dan kun je je motor gewoon bij ons brengen, dan doen wij het afstellen met onze vakkennis en apparatuur voor je.
Daarna heb je nog steeds geen grafiek, maar wel een beter afgstelde motor dan je maatje. Hij de grafiek, jij de snelheid. Als zijn motor volgens de testbank 110 pk aan het achterwiel heeft en jou motor is sneller, dan heb jij dus meer dan 110 pk !
En dat is dan weer wel een win-win situatie. Jij geen papieren grafiekje dat je toch kwijt raakt en een snellere motor.
Maareh... Waarom gebruiken dan b.v. Ten Kate Racing en Akrapovic een testbank ? Die jongens zijn toch niet gek ?
Nee zeker niet.
Ten eerste gebruiken deze firma's een testbank met waterrem, zodat ze beter de realiteit kunnen benaderen (meer weerstand naarmate de snelheid toeneemt) zoals op de weg of het circuit.
Bovendien gebruikt Akrapovic de testbank (Superflow) alleen maar tijdens het ontwikkelen van een nieuw uitlaat-systeem.
Ten Kate Racing gebruikt de testbank (Dynostar) om een basis afstelling in de ECU van de motoren te programmeren. Het fine-tunen gebeurt vervolgens op het circuit aan de hand van de telemetrie gegevens.
In testverslagen van race-motoren geven ze ook zelden of nooit het exakte maximum vermogen op. Vinden ze ook niet belangrijk. Met grafieken worden geen wedstrijden gewonnen...
Dus motoren afstellen op een testbank kan niet ?
Jawel hoor. Op een testbank met waterrem in een windtunnel....!
Meten is dus NIET weten ?
Zeker wel. Als je weet wat en hoe je moet meten wel.
Ron
P.S. Het bovenstaande stukje is mijn mening. Het is zeker niet m'n bedoeling om de vakkennis van Tuners met een testbank in twijfel te trekken. Een testbank is een prachtig stuk gereedschap om storingen op een veilige manier op te sporen. Naar mijn mening zijn ze alleen niet geschikt om carburateurs of injectie-systemen af te stellen.
Als de kans zich voordoet dat ook ik er een aan kan schaffen, zal ik het zeker niet laten. Ben nou eenmaal een gereedschap freak.
